Deze inhoud is ontwikkeld in samenwerking met Teach Us Consent, een organisatie die zich inzet voor voorlichting over toestemming (consent)
Vanaf het begin duidelijkheid
Een gezonde connectie laat je niet twijfelen over waar je aan toe bent. Al tijdens de eerste gesprekken zijn ze open over waar ze naar op zoek zijn, of dat nu iets vrijblijvends is, een langdurige relatie of zelfs gewoon nieuwe vriendschappen omdat ze net naar een nieuwe stad zijn verhuisd.
Dat is iets anders dan iemand die zelf nog aan het ontdekken is wat die wil, of twee mensen die simpelweg een andere invulling geven aan het begrip 'casual'. Het is heel normaal om dingen nog uit te zoeken, en met open communicatie kun je daar samen doorheen navigeren.
Wat niet oké is, is iemand bewust op het verkeerde been zetten. Bijvoorbeeld door te zeggen dat je een serieuze relatie zoekt terwijl je alleen seks wilt, of door iemand het gevoel te geven dat je een relatie wilt terwijl je eigenlijk helemaal niet zo geïnteresseerd bent.
Duidelijke communicatie
Duidelijke communicatie kan lastig zijn, zelfs onder de beste omstandigheden. Soms zorgt oprechte interesse ervoor dat het moeilijk is om uit te spreken wat je voelt of wat je wilt. Het helpt om te onthouden dat goed communiceren een vaardigheid is. En zoals bij elke vaardigheid geldt: hoe vaker je oefent, hoe makkelijker het wordt.
Goede communicatie gaat niet alleen over wat je zegt, maar ook over ervoor zorgen dat de ander begrijpt wat je bedoelt. Wanneer communicatie duidelijk is, merk je dat. De ander toont interesse, stelt vragen en reageert op een manier waardoor jij je gezien en begrepen voelt. En minstens zo belangrijk: jij voelt je veilig genoeg om eerlijk te zijn, om 'nee' te zeggen, 'nog niet' of 'dit is eigenlijk wat ik wil'.
Houd er wel rekening mee dat iedereen een eigen manier van communiceren heeft en een andere behoefte aan contact. Sommige mensen sturen graag veel berichten, terwijl anderen liever weinig appen en elkaar in het echt spreken. Geen van beide is fout, en de ene manier is niet 'gezonder' dan de andere. Maar als je je eigen voorkeur kent en daar vanaf het begin open over bent, voorkom je veel misverstanden. Daarnaast mag niemand verwachten dat je 24 uur per dag beschikbaar bent, zeker niet in de eerste weken van het daten. En dat geldt natuurlijk andersom ook.
Relaties op de lange termijn
Een relatie betekent niet automatisch dat iemand recht heeft op seks, jouw tijd, jouw geld, jouw emotionele energie of jouw bijdrage aan het huishouden. In een gezonde relatie blijft ieder zijn eigen autonomie behouden, ook wanneer jullie officieel een stel zijn.
Vaak ontstaan problemen doordat mensen aannames doen. Als we stoppen met bij elkaar inchecken en ervan uitgaan dat onze partner iets prima vindt, kunnen grenzen vervagen. En als grenzen niet worden uitgesproken, kunnen ze worden overschreden, soms zelfs zonder dat iemand dat zo bedoelt.
Toestemming binnen een relatie is geen gesprek dat je één keer voert. Het is een doorlopend proces van afstemmen, open communiceren en elkaars keuzes respecteren terwijl de relatie zich ontwikkelt. Wanneer beide mensen zich veilig voelen om 'ja', 'nee' of 'nu even niet' te zeggen, gebeurt er iets heel belangrijks: er ontstaat vertrouwen. En juist dat vertrouwen vormt de basis voor echte intimiteit, zowel emotioneel als fysiek.
Omgaan met afwijzing
Afwijzing hoort nu eenmaal bij daten. Hoe iemand reageert wanneer dingen niet lopen zoals die had gehoopt, zegt veel over die persoon.
Afgewezen worden voelt voor niemand prettig. Het is ook helemaal oké om dat te erkennen. Het is prima als iemand zegt dat die zich teleurgesteld of verdrietig voelt. Het wordt pas problematisch wanneer iemand blijft aandringen, de ander een schuldgevoel probeert aan te praten of beledigend, kleinerend of intimiderend wordt omdat de ander de connectie niet wil voortzetten.
Ben jij degene die wordt afgewezen? Dan mag je je teleurgesteld voelen. Gun jezelf de tijd om dat gevoel te verwerken, zoek steun bij mensen die belangrijk voor je zijn en probeer het niet te zien als een oordeel over jouw waarde. Zie het liever als een ervaring die je iets leert over het soort relaties en connecties waar jij naar op zoek bent.
Iemand die eerlijk aangeeft geen romantische klik te voelen, doet eigenlijk precies wat goed is. Die persoon respecteert jouw tijd en kiest ervoor je niet aan het lijntje te houden. Dat verdient hetzelfde respect terug.
Fouten maken en verantwoordelijkheid nemen
Iedereen maakt fouten. Ook tijdens het daten en in relaties. Het is niet de vraag óf het gebeurt, maar wanneer. Veel belangrijker dan de fout zelf is wat er daarna gebeurt.
Verantwoordelijkheid nemen betekent dat je stilstaat bij wat er is gebeurd, erkent welke impact jouw gedrag op de ander heeft gehad en excuses aanbiedt zonder jezelf eruit te praten. 'Het was maar een grapje', 'je bent te gevoelig' of 'zo bedoelde ik het helemaal niet' kunnen misschien als uitleg voelen, maar ze verschuiven de aandacht weg van degene die gekwetst is. Een oprechte verontschuldiging neemt verantwoordelijkheid voor het gedrag, punt.
Daar hoort ook bij dat je je gedrag daadwerkelijk verandert. Excuses zonder ander gedrag blijven alleen woorden. Pas wanneer je je inzet om het beter te doen én dat ook laat zien, kan vertrouwen worden hersteld.
Aan de andere kant ondermijnen het vermijden van verantwoordelijkheid, problemen onder het tapijt vegen of hopen dat de ander er vanzelf overheen komt langzaam de basis van een relatie. Mensen merken het wanneer verantwoordelijkheid ontbreekt, ook als ze dat niet meteen uitspreken.
Herstel is niet altijd makkelijk of comfortabel, maar het vormt wel de basis van gezonde relaties. De bereidheid om je fouten toe te geven en ervan te leren zegt uiteindelijk veel meer over wie je bent dan de fout zelf.