Definities van toestemming (consent)

Deze inhoud is ontwikkeld in samenwerking met Teach Us Consent, een organisatie die zich inzet voor voorlichting over toestemming (consent).

• Toestemming (Consent): Toestemming geven voor iets dat gaat gebeuren of ermee instemmen om iets te doen.
• Seksuele toestemming: Een duidelijke, vrijwillig gegeven en voortdurende instemming om deel te nemen aan een specifieke seksuele handeling. De betrokken personen moeten in staat zijn om toestemming te geven en de wettelijke leeftijd hebben om dat te mogen doen.
• Actieve toestemming: Seksuele partners nemen actief het initiatief om na te gaan of de ander dat ook wil. Dat kan zowel verbaal als non-verbaal, bijvoorbeeld door duidelijke woorden, enthousiaste lichaamstaal, iemand dichter naar je toe trekken, knikken of aanrakingen wederzijds te beantwoorden.
• Enthousiaste toestemming: Een manier om zeker te weten dat iedereen die betrokken is bij een seksuele interactie oprecht en vrijwillig wil doorgaan.
• Geïnformeerde toestemming: Wanneer iemand vrijwillig 'ja' zegt nadat diegene alle informatie heeft gekregen die nodig is om te begrijpen waar toestemming voor wordt gegeven, waaronder informatie over anticonceptie en bescherming.
• Specifieke toestemming: Toestemming geldt altijd voor één specifieke handeling en is geen algemene 'ja' voor alles. Toestemming om te zoenen betekent bijvoorbeeld niet automatisch toestemming voor seks op een later moment.
• Vrijwillig: Zonder druk, schuldgevoel, manipulatie of enige vorm van dwang.
• Wilsbekwaamheid: Iemand is bij bewustzijn, nuchter genoeg om weloverwogen beslissingen te nemen en oud genoeg om volgens de wet toestemming te mogen geven.
• Doorlopende toestemming: Toestemming vraagt om voortdurende afstemming en regelmatige check-ins. Het is geen eenmalige afspraak of bindend contract. Mensen mogen op elk moment van gedachten veranderen en hun toestemming intrekken. Het is aan ons om dat te respecteren.
• Verbale toestemming: Duidelijke en ondubbelzinnige woorden gebruiken om te bevestigen dat iedereen hetzelfde wil, bijvoorbeeld: "Wil je doorgaan?" of "Voelt dit goed voor je?"
• Non-verbale toestemming: Duidelijke en bewuste lichaamstaal gebruiken én herkennen om toestemming af te stemmen, zoals naar iemand toe leunen, zelf aanraking zoeken of enthousiast reageren. Omdat lichaamstaal gemakkelijk verkeerd geïnterpreteerd kan worden, is het waar mogelijk verstandig om deze altijd te ondersteunen met verbale toestemming.
• Seksuele dwang: Wanneer iemand een ander onder druk zet, manipuleert, bedreigt of op een niet-fysieke manier dwingt tot seksuele handelingen waar diegene niet vrijwillig voor kiest. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren door emotionele druk, iemand een schuldgevoel aan te praten, steeds opnieuw te blijven vragen of misbruik te maken van een machts- of afhankelijkheidsrelatie.