Definicje zgody

Treść tej sekcji opracowaliśmy we współpracy z organizacją Teach Us Consent, która zajmuje się edukacją dotyczącą zgody.

• Zgoda: pozwolenie, żeby coś się wydarzyło lub żeby ktoś coś zrobił.
• Zgoda na aktywność seksualną: wyrażane na bieżąco, w jasny sposób i bez przymusu zezwolenie na udział w określonej czynności seksualnej. Taką zgodę może wyrazić tylko osoba, która jest w pełni zdolna do podjęcia decyzji. Obie osoby muszą być w wieku, w którym dana aktywność jest prawnie dozwolona.
• Zgoda afirmatywna: partnerzy seksualni muszą powiedzieć lub zrobić coś, żeby upewnić się, że druga osoba również się zgadza. Taką zgodę można wyrazić werbalnie lub niewerbalnie – na przykład poprzez entuzjastyczną mowę ciała, przysunięcie się, skinienie głową lub odwzajemnienie dotyku.
• Zgoda entuzjastyczna: dzięki niej mamy pewność, że wszystkie osoby biorące udział w aktywności seksualnej wyrażają szczerą i dobrowolną zgodę na jej kontynuację.
• Zgoda świadoma: ma miejsce wtedy, gdy osoba mówiąca „tak”, otrzymała wszystkie niezbędne informacje, żeby zrozumieć, na co się godzi. Obejmuje to wszelkie kwestie dotyczące antykoncepcji i zabezpieczeń.
• Zgoda konkretna: zgoda na określoną aktywność, która nie oznacza z góry zezwolenia na wszystko. Zgoda na pocałunki i inne pieszczoty nie jest zgodą na późniejszy seks.
• Zgoda dobrowolna: wyrażona nie pod wpływem presji czy poczucia winy. Do wyrażenia zgody nie możemy nikogo skłonić podstępem ani w żaden sposób zmusić.
• Zdolność do wyrażenia zgody: osoba musi być wystarczająco trzeźwa do podejmowania świadomych decyzji i musi być w wieku, w którym dana aktywność jest prawnie dozwolona.
• Zmienność granic: powinniśmy upewniać się na bieżąco, że drugiej osobie coś odpowiada, i nie traktować jednorazowej zgody jako umowy, która będzie obowiązywać bezterminowo. Każdy może zmienić zdanie i w dowolnej chwili wycofać zgodę. Taką decyzję trzeba uszanować.
• Zgoda werbalna: można o nią poprosić za pomocą jasnych, jednoznacznych słów, dzięki czemu będziemy mieć pewność, że obie osoby chcą tego samego, np. „Chcesz więcej?”, „Czy tak jest dobrze?”.
• Zgoda niewerbalna: stosowanie i odczytywanie jasnej, intencjonalnej mowy ciała w celu wyrażenia lub uzyskania zgody (np. przysunięcie się, zainicjowanie dotyku lub entuzjastyczna reakcja). Takie zachowania często można odczytać w sposób niewłaściwy, dlatego dobrze, gdy towarzyszy jej zgoda werbalna.
• Przymus seksualny: ma miejsce wtedy, gdy ktoś wywiera na drugą osobę presję, manipuluje nią, grozi jej lub zmusza ją w sposób niefizyczny do aktywności seksualnej, chociaż osoba ta jej nie chce i nie wyraża zgody swobodnie. Może to obejmować nacisk emocjonalny, wywoływanie poczucia winy, uporczywe naleganie lub wykorzystywanie słabości.